نتایج در این بخش نمایش داده می شود

خسرو و شیرین (نظامی گنجوی)

مشخصات کتاب

نام کتاب :خسرو و شیرین

نویسنده : نظامی گنجوی

مترجم : ---

ناشر :مرا

دسته بندی :ادبیات کهن

سال چاپ :1389

نوبت چاپ :---

قیمت چاپی : ----

قیمت دیجیتالی : 2,500 تومان




 

«خسرو و شیرین» محصول انتشارات آبنوش اثر نظامی گنجوی شاعر و داستان‌سرای ایرانی در سده ششم هجری قمری (قرن دوازدهم میلادی) و پیشوای داستان سرایی در ادبیات پارسی است. جمال‌الدین ابومحمّد الیاس بن یوسف بن زکی بن مؤیَّد، متخلص به نظامی درسال ۵۳۵ هـ. ق در گنجه (شهری در جنوب غربی جمهوری آذربایجان امروز) متولد شد. از زندگانی او اطلاعات دقیقی در دست نیست آنچه مسلم است وی در شهر گنجه می‌زیسته و در همین شهر وفات یافت است. پس از مرگ مادر توسط دایی مادرش بزرگ شد و تحت حمایت وی تحصیل کرد . مادر نظامی از اشراف کُرد بود که این مطلب از یک بیت در دیباچه لیلی و مجنون دانسته شده ( گر مادر من رئیسه کُرد …) . نظامی نام و نسبش را در میان ابیاتش آورده و بنابر، این شعر نام خودش الیاس و نام پدرش یوسف بن زکی بن مؤید بوده است.
در خـط نظـامی ار نهـی گـام بینی عدد هزار و یک نـام
و الیاس کـه الف بری ز نامش هم با نود و نه است نامش
ز این‌گونه هزار و یک حصارم با صد کـم یک سلیح دارم
گـر شـد پدرم بـه سنت جـد یوسف، پسـر زکـی مویـد

پدر نظامی (یوسف) به تصریح خودش در «لیلی و مجنون»، پارسی بوده‌است، چنان‌که گوید: دهقان فصیح پارسی زاد /از حال عرب چنین کند یاد. دهقان به معنی یک ایرانی اصیل و مالک زمین‌های کشاورزی است.
خسرو و شیرین نامدارترین منظومه عاشقانه ادبیات فارسی اثر نظامی گنجوی است. این منظومه روایت‌گر داستان عشق خسرو پرویز پادشاه بزرگ شاهنشاهی ساسانی و شاهزاده ارمنی، شیرین است که بعدها ملکه ارمنستان می‌شود. این داستان را غیر از نظامی دیگرانی همچون فردوسی در شاهنامه نسخه‌های مختلفی از آن آورده اند مانند «شیرین و فرهاد» .فردوسی در شاهنامه به جنبه‌های حماسی، تاریخی و رزم‌آوری داستان تمرکز کرده، اما نظامی بیشتر بر ابعاد عاشقانه و عاطفی داستان پرداخته است. این داستان به سفارش شاه سلجوقی، سلطان ارسلان سروده‌ شد اما موضوع آن را مشخص نکرد نظامی نیز داستان خسرو و شیرین را برگزید داستانی که در همان ناحیه محل زندگی شاعر رخ داده بود و تا حدودی بر طبق رویدادهای تاریخی واقعی بود. نظامی این منظومه شش هزار و چند صد بیتی را با تأثیر از فردوسی و منظومه ویس و رامین اثر فخرالدین اسعد گرگانی سروده است. منظومه ای که سرودنش بیش از ۱۶ سال به درازا کشید. برخی معتقدند که نظامی آن را پس از مرگ همسر اول وعزیزکرده خویش، آفاق سروده‌است.
در میانه عشق خسرو وشیرین و روایت‌های آن عشق یکطرفه فرهاد به شیرین شاهزاده ارمنی اینگونه آغاز می‌شود شاهزاده ارمنی مرتبا هوس نوشیدن شیر می‌کرد و گله گوسفندان از قصر محل زندگی شیرین دور بود. خدمتکاران برای آوردن شیر باید راهی دراز را می‌پیمودند و شیرین دوست نداشت آن‌ها را به زحمت بیندازد.
شاپور فرهاد را به او معرفی کرد و گفت او استاد سنگ‌تراشی است و در این کار مهارت بسیاری دارد. او می‌تواند از کوهستان محل نگهداری گوسفندان تا قصر شیرین جویی در دل سنگ بکند تا شیر دوشیده شده در آن روان شود و مستقیما به کاخ شیرین برسد. روزی شیرین تصمیم گرفت برای تماشا کردن کار فرهاد به کوهستان برود. وقتی کار فرهاد را دید، او را تحسین کرد و چند گوهر شب‌چراغ گران‌قیمت که در گردنبند خود داشت، به فرهاد کوه‌کن بخشید.از همان زمان فرهاد دلباخته شیرین شد او از آنجا به دشت رفت و از عشق شیرین ناله‌ها می‌کرد؛ در حالی که کاری از دست او ساخته نبود و جرأت نداشت عشق خود را به شاهزاده ابراز کند. او آن قدر در غم دوری شیرین دچار رنج بود که از مردم کناره گرفت و به تنهایی در کوه ماند. آن قدر این ماجرا پر سوز و گداز بود که همه مردم از این عشق آگاهی یافتند؛ از جمله خسرو که عاشق شیرین بود و شیرین نیز به او عشق می‌ورزید. خسرو از شنیدن این خبر برآشفت. پس از مذاکرات با بزرگان و تصمیم آنها مبنی بر اینکه فرهاد را به بهانه‌‌ای واهی سرگرم کنند تا فکر شیرین از سرش بیرون رود خسرو خواست او را بکشد اما به خاطر اینکه از قبل به فرهاد امان داده بود به بهانه ایجاد راه در میان کوه‌ها فرهاد را راهی بیابان کرد. فرهاد به راه افتاد و به کوه رفت و شروع به کندن کوه نمود تا شاه را راضی کرده و به عشقش برسد اما هرگز عشق لیلی از دلش بیرون نرفت و با فکر معشوق تیشه به کوه می‌زد و ناله‌ها می‌کرد خسرو که می‌دید فرهاد دل از عشق شیرین نمی‌کند شایعه مرگ شیرین را منتشر کرد، پس از اینکه خبر مرگ شیرین به فرهاد رسید از غم و اندوه شیرین جان داد. و بدینسان داستان به ادامه‌ی عشق خسرو شیرین می‌پردازد.


تهیه و تنظیم: زهرا سلیمی

 

>

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *